Vers uit eigen tuin

Augurk

Algemeen

Augurk behoort tot de vruchtgewassen. De augurkenplant en de komkommerplant zijn eigenlijk dezelfde plant (ze hebben ook dezelfde Latijnse naam: Cucumis Sativus. De augurkenplant is echter zo veredelt dat de vruchten kleiner blijven en daarbij is de smaak wat anders dan komkommers. Augurken smaken wat ‘droger’ dan komkommers en zijn daarom over het algemeen wat minder lekker om te eten. Augurken worden dan ook vaak in zuur ingemaakt, zodat je de augurkensmaak krijgt (en natuurlijk omdat je ze ingemaakt in zuur lang kan bewaren). Er zijn wel soorten die zowel als komkommer als als augurk gegeten kunnen worden. Bijvoorbeeld de augurk Delikatess (deze vind je soms ook bij de komkommerzaden). Jong geoogst kun je ze inmaken als augurken. Later geoogst kunnen ze gegeten worden als komkommers.

20160824_092143 (1)

In het kort

Soort gewas:
Vruchtgewas

Zaaien:
Maart tot juni

Oogsten:
Juni tot septermber

Plantafstand:
50 x 100 cm

Standplaats:
Zon of halfschaduw

Square foot gardening:
1 plant per vak

Zaaien

Als je augurken eind maart tot april binnen in de vensterbank bij kamertemperatuur voorzaait, dan heb je in mei – als de planten uitgeplant kunnen worden – al flinke planten. En dat betekent een vroegere oogst ;-). Vanaf mei kun je de planten ook voorzaaien in de kas of direct ter plaatse buiten.

Augurkenzaden zijn vrij groot en grote zaden rotten sneller in natte grond. Het is raadzaam om zaaigrond te gebruiken of zelf zaaigrond te maken van een mengsel van 1/3 zand en 2/3 potgrond. Dit grondmengsel laat water namelijk beter door. Zaai ook in een potje of bak waar het water uit kan lopen via gaatjes aan de onderkant. Op deze manier loopt het overtollige water weg en staan de komkommerzaden niet snel te nat.

 

Zaai- en oogsttabel

Square foot gardening

Komkommers kunnen zowel staand als liggend geteeld worden. Voor een square foot garden is het raadzaam om de planten rechtop te telen. De planten kun je bijvoorbeeld opbinden aan een rek, een schutting of grofmazig gaas.

De plantafstand hangt er van af of je de planten buiten of in de kas plant. In de kas krijgen planten namelijk sneller last van schimmelziektes, omdat de vochtigheid en de temperatuur hoger liggen. Het is dus raadzaam om één plant in een vak te zetten. Door de grotere ruimte tussen planten heb je minder last van schimmelziekten, vooral later in het seizoen. Je kunt echter wel wat smokkelen, plant bijvoorbeeld drie planten in twee vakken. Regelmatig de planten snoeien (dus wat slechte, overlappende bladeren weghalen) is dan wel raadzaam.

Buiten kunnen er twee planten per vak worden gezet. Plant de planten redelijk dicht bij elkaar in het midden van het vak. 

Uitplanten en verdere verzorging

Afharden
Voordat de planten van binnen naar buiten mogen, moeten de planten afgehard worden. Als de planten de kas ingaan, is afharden niet per se nodig (maar je kunt het alsnog doen). Als de planten buitenstaan, moeten de planten wel echt afgehard worden, want het verschil tussen de buitentemperatuur en de temperatuur binnen in huis kan in mei nogal groot zijn.
Afharden doe je door de planten overdag op een liefst zonnige en beschutte plek te zetten en tegen de avond – als het kouder wordt – weer binnen te zetten. Doe dit een dag of twee à drie en dan kunnen ze de grond in. Ook kun je eventueel de planten enkele dagen in de kas zetten voor ze buiten in de volle grond worden uitgeplant.

Liggend of rechtop
Augurken kunnen liggen of rechtop geteeld worden. Ik persoonlijk geef de voorkeur aan rechtop telen. Hierbij laat je de augurkenplant klimmen tegen grofmazig gaas of bind je de planten op aan bijvoorbeeld een schutting. Dit neemt niet alleen minder ruimte in, maar het maakt het oogsten van de augurken veel  makkelijker. Daarbij heb je kans dat de augurken die op de grond liggen bij liggend geteelde planten gaan rotten in natte periodes.

Uitplanten
Voor planten in de kas is het raadzaam om een plantafstand van 35 cm aan te houden. Buiten kunnen de planten best op 25 cm afstand staan. Zorg wel voor een wat grotere afstand tussen de rijen. Vaak wordt een meter tussen de twee rijen planten gehouden. Op deze manier kun je heel makkelijk tussen de planten doorlopen. De ruimte tussen de rijen planten kun je eventueel opvullen met lage groenten, zoals sla, wortelen, radijsjes en bietjes.

Vooral in de kas is een ruime plantafstand belangrijk, want augurkenplanten zijn vatbaar voor schimmelziekten. Veel tegenwoordige rassen – en zeker de F1-rassen – zijn zo veredelt dat de planten nauwelijks nog last hebben van schimmels, maar het is toch raadzaam om zeker een centimeter of 30 aan te houden. Omdat kassen een vochtig en warm klimaat hebben en schimmels hiervan houden, is de kans op het ontstaan van schimmelziekten in een kas groter.

Als je de planten liggend wilt telen, is een afstand van 50 x 150 cm aan te raden. De planten hebben namelijk nogal wat ruimte nodig als ze liggend groeien.

Verdere verzorging
Augurken bestaan voor een groot deel aan water. In warme perioden is het aan te raden om de planten wat extra water te geven. Geef de planten water in de avond, als de zon niet zo fel meer brand, om verbranding van de plant te voorkomen.

Ook kun je de komkommerplanten snoeien. Hier zijn hele systemen voor bedacht, maar het makkelijkste vind ik om gewoon de takken af te knippen die weinig bloemen hebben en heel erg in de weg groeien. Ook haal ik regelmatig dorre of aangevreten bladeren weg.

Oogsten en bewaren

Je kunt de augurken op elke gewenste grootte oogsten. De smaak van de augurk neemt echter wel af als de augurk groter wordt. Daarbij kost het de plant meer energie om grote augurken te  maken dan kleintjes. Als je de augurken klein oogst kun je dus meer augurken oogsten dan wanneer je wacht tot ze groter zijn. Meestal worden augurken geoogst als ze rond de acht à negen centimeter groot zijn. Je kunt de augurken met een snoeischaar van de plant afknippen of van de plant aftrekken. Hou dan wel met één hand de plant vast en met de andere de augurk, zodat je niet per ongeluk een deel van de plant meetrekt. Ik gebruik meestal een snoeischaar, want sommige augurkensoorten hebben stekels, dus dan is het niet echt fijn om de augurk met je hele hand vast te pakken ;-).

Je kunt augurken enkele dagen in de koelkast bewaren, maar daarna worden ze zacht. Je kunt augurken zo eten, maar de smaak van een augurk is niet lekker als die van een komkommer. Je kunt augurken echter inmaken in het zuur, zodat je echte ‘zure bommen’ krijgt uit eigen tuin :D. Ik zal een receptje plaatsen op de site of op deze pagina over hoe je augurken (en eventueel andere groenten) inmaakt. Als je augurken in wilt maken die van die stekeltjes hebben, is het raadzaam om die stekeltjes er af te wrijven voor je de augurken inmaakt, dat gaat heel makkelijk. 😀

Zaden oogsten

Om de zaden van augurken te oogsten, kun je een augurk aan de plant laten doorgroeien tot hij geel wordt. Het is raadzaam om dit aan het eind van het seizoen te doen, want het kost de plant veel energie om zo’n  grote augurk met zaden aan te maken en dit gaat dan ten koste van de groei van andere augurken aan de plant.

Oogst de augurk als hij geel en een beetje zacht begint te worden. Snij de augurk open in de lengte. In het midden van de augurk is een slijmerig gedeelte te zien met een hoop zaden erin. Lepel dit middenstuk eruit en gooi de drap in een zeef. Spoel onder de kraan de zaden schoon. Laat de zaden drogen op een bordje op een keukenpapiertje en berg ze dan koel, donker en droog op.

Augurkenzaden kopen?
Neem eens een kijkje bij: augurkenzaden.