Vers uit eigen tuin

Bloemkool

Algemeen

Bloemkool is een eenjarige groente die behoort tot de koolgewassen. De bloemkool zijn eigenlijk de bloemknoppen van de koolplant. Als je de bloemkool te lang zou laten doorgroeien, dan gaat hij uiteindelijk echt bloeien met gele bloemetjes. Behalve de bekende witte bloemkool bestaan er allerlei kleurtjes bloemkool, zoals groen, geel en paars.

Foto: www.plantaardig.com

In het kort

Soort gewas:
Koolgewas

Zaaien:
Januari tot juni

Oogsten:
April tot november

Plantafstand:
50 x 60 cm

Standplaats:
Zon

Square foot gardening:
1 plant per vak

Zaaien

Je kunt bloemkool al vroeg in het jaar zaaien. De plantjes kun je in januari al binnen (of in een verwarmde kas) zaaien. Vanaf februari kunnen de plantjes in de kas gezaaid worden, want bloemkool kan wel tegen een beetje vorst. Je kunt de bloemkool zaaien in zaaitrays of zaaibakjes. Als de planten hun eerste echte blaadjes krijgen (dus een derde blaadje) kunnen ze worden verplant naar een groter potje. Laat de planten doorgroeien tot de planten zes of zeven blaadjes hebben. Dan heb  je grote, sterke planten om uit te planten. Omdat bloemkool niet de makkelijkste planten zijn, vind ik het altijd makkelijk als de planten al wat groter zijn bij het uitplanten.

Zaai- en oogsttabel

Zaai- en oogsttabel bloemkool

Square foot gardening

Bloemkoolplanten worden groot, dus plant slechts één plant in een vak. Als de bloemkoolplant nog wat kleiner is, kun je eventueel wat radijsjes of rucola of een andere kleine, snelgroeiende plant rond de bloemkoolplant zaaien. Op deze manier kun je dit vak wat extra benutten :D.

Uitplanten en verdere verzorging

Uitplanten
Plant de plantjes als ze zes à zeven bladeren hebben, dan zijn het al flinke planten en kunnen ze wat meer hebben. Bloemkoolplanten zijn zoals gezegd niet de makkelijkste planten, omdat ze nog al wat ‘vijanden’ hebben (zie het kopje: ‘vijanden van bloemkool’). Bloemkool staat graag op flink voedzame grond, want koolplanten hebben veel voedingsstoffen nodig. Bemest het stukje grond waar de bloemkool komt dus extra (niet te veel, je kunt tijdens de groei altijd wat voeding bij geven, maar voeding uit de grond halen wordt lastig ;-)). Het kan zijn dat de planten wat lang zijn gegroeid, dus dat er enkele centimeters stengel zijn en dan pas bladeren. Plant de bloemkoolplant tot de eerste blaadjes in de aarde, dus wat dieper dan je normaal zou doen.

Verzorgen
Tot er een bloemkool te zien is, hoef je niet veel te doen. Wat water geven natuurlijk en wat onkruid wieden. Pas als er een kool te zien is wordt het tijd om de bloemkoolplant wat extra aandacht te geven. Ten eerste moet de kool worden toegedekt. Als de kool in contact komt met daglicht, dan verliest de kool zijn witte kleur en wordt hij bruin/gelig van kleur. Je kunt de kool afdekken door een binnenste blad om te knakken en over de kool te leggen. Zorg dat je tijdens het neerleggen van het blad niet op de kool drukt, want ook dit laat een bruine plek achter. Het is niet dat de kool niet meer eetbaar is, met wat bruine plekken, maar het ziet er niet zo smakelijk uit ;-).  Er zijn ook zelfdekkende bloemkoolrassen. Deze vouwen de bladeren uit zichzelf al over de kool heen.
Planten die al een bloemkool vormen, moeten beschermd worden als het gaat vriezen. Dit is vooral het geval bij herfst- en winterbloemkool. Tot een korte vorst van ongeveer -5 kan de plant het zelf aan, maar als het langdurig vriest of als de vorst strenger is, kun je de planten beschermen door ze af te dekken met wat plastic, zodat je een soort ‘kasje’ over de bloemkool creëert.

Vijanden van bloemkool
Het grootste probleem zijn rupsen van koolwitjes. Koolwitjes leggen hun eieren – zoals de naam al doet vermoden – op koolplanten. De rupsen die vervolgens uit deze eitjes komen eten de plant helemaal kaal. Als de planten al wat groter en sterker zijn als je ze uitplant, dan kunnen de planten er iets beter tegen als ze de bladeren verliezen aan rupsen.
Ook koolvliegen kunnen je koolplant aantasten. Ik heb hier gelukkig nog nooit last van gehad, maar deze vliegen leggen eitjes in de grond in de buurt van de koolplant. De larven die uit te eitjes komen eten vervolgens de wortels van de plant op. Uiteindelijk zal de plant hierdoor dood gaan.
Bloemkolen hebben nog wat meer belagers, maar deze twee bovengenoemde insecten komen het vaakst voor.

Tegen de rupsen kun je de plant beschermen door ze onder een net te zetten. Zorg dat het net een beetje van de planten af staat, want anders kunnen de vlinders op het net zitten en eitjes leggen op de plant. Als ze onder een net staan, kan er nog altijd een verdwaalde rups op de plant komen (van een eitjes die op een andere plant gelegd zijn), maar het zijn er aanzienlijk minder. Ook kun je er voor kiezen om een heel fijn net te kopen, die ook kleine verdwaalde rupsen weg houdt.

Een heel fijn net kan ook de vliegen op afstand houden. Hele fijnmazige netten (dan moet je dus denken aan de grootte van horregaas) zijn echter wel prijzig. Wat je wel kunt doen is uit een stuk karton (of een materiaal dat langer meegaat, zoals (zacht) plastic of rubber) vakken van 15 x 15 cm knippen. Knip hier aan één kan een snee in, tot aan het midden en knip in het midden een rondje groot genoeg om rond de steel van de bloemkool te vallen. Deze kun je nu rond de bloemkool leggen en op deze manier kunnen de vliegen niet meer hun eitjes dicht bij de stam leggen.

Oogsten en bewaren

Oogst de bloemkool voordat de bloemkool open begint te staan, want dit is een teken dat de plant gaat bloeien. Je kunt de bloemkool onder de bladkroon – dit is de plek van waaruit de bladeren groeien die rond de bloemkool vallen – afsnijden. Knip de bladeren aan de bovenkant van de bloemkool af, maar laat de onderkant van de bladeren intact, dan blijft de kool langer houdbaar. Je kunt de bloemkool ongeveer een week bewaren in de koelkast. Als je de kool langer wilt bewaren kun je hem ook eerste blancheren en dan invriezen.

 

Zaden oogsten

Het is lastig om van koolplanten zaden te oogsten. Koolplanten kruisen namelijk makkelijk met elkaar en kunnen ook over een grote afstand (zelfs een kilometer) kruisen. Daarbij zijn veel koolplanten F1-hybride planten en de nakomelingen hiervan bezitten niet dezelfde goede eigenschappen als de planten waar je de zaden van neemt. Als je toch zaden wilt verzamelen van de bloemkool, dan moet je de bloemkool in het najaar zaaien en de plant laten overwinteren. In het voorjaar of de zomer gaat er dan een bloemkool groeien. Deze kun je laten doorgroeien tot de plant echt gaat bloeien met gele bloemetjes. De planten worden erg hoog, dus je moet er waarschijnlijk een stok bij zetten om te zorgen dat de planten niet omknakken. In het najaar kun je dan de zaden oogsten.

Bloemkoolzaden kopen?
Neem eens een kijkje bij: bloemkoolzaden